ศูนย์วิจัยและพัฒนาการแพทย์ทางเลือกแบบบูรณาการ
Faculty of Medicine, Khon Kaen University,Thailand
Home About us Staff News Contact Webboard Guest book
  • Neurological diseases
  • Psychological disorders
  • Diabetes mellitus
  • Muscle performance
  • Stress
  • Acupuncture
  • Dietary therapy
  • Aroma therapy
  NEWSLETTERS และ เกร็ดความรู้เพื่อสุขภาพ (All)
pdf1

ลูกหม่อน ลูกไม้ ใกล้สุขภาพ

รศ.ดร.จินตนาภรณ์  วัฒนธร
ดร. วิภาวี ทูคำมี

 


      ปัจจุบันกระแสรักษาสุขภาพโดยเฉพาะการรับประทานผัก ผลไม้ ที่มีสารต้านอนุมูลอิสระสูง โดยเฉพาะผลไม้กลุ่ม เบอรี่ ได้แก่
บลูเบอรี่ แบล็กเบอร์รี่ ราสเบอรี่ แต่คนไทยอาจจะรู้จักผลหม่อน หรือ mulberry ค่อนข้างน้อยซึ่งต้นหม่อน(mulberry : Morusspp.)
เป็นไม้ยืนต้นอยู่ในวงศ์มอราซีอี่ (Moraceae)  ผลหม่อนเป็นผลไม้ที่ถูกนำมาใช้เป็นสมุนไพรแต่โบราณ  
ในตำราการแพทย์แผนจีนได้อ้างว่ามีการใช้ผลหม่อนเป็นสมุนไพรในการบำรุงเลือด  บำรุงหยิน บำรุงไต บำรุงสายตา 
รักษาอาการต่างๆ ได้แก่ อาการล้าและอ่อนแรง  อาการกลั้นปัสสาวะไม่อยู่ (urinary incontinence) อาการมึนงง อาการนอนไม่หลับ
ภาวะที่มีความต้องการทางเพศลดลง ภาวะต้านเครียดและความผิดปกติของระบบทางเดินอาหารที่เกิดเรื้อรัง
เช่น กระเพาะอาหารอักเสบ ตับอักเสบ  ผลหม่อนมีคุณค่าทางโภชนาการมากและมีปริมาณ vitamin ต่างๆ
โดยเฉพาะ vitamin B6 และ vitamin B1 สูงมาก  นอกจากนั้นยังพบมีสารแอนโธไซยานิน1ซึ่งมีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ 
และปกป้องเซลล์ประสาทในภาวะสมองขาดเลือดได้2
     ผลหม่อนสุกยังมีสารที่สำคัญคือแอนโธไซยานิน(anthocyanin)  อยู่มาก โดยผลหม่อนสุก 1 ออนซ์จะมีสารแอนโธไซยานิน 60 กรัม ในขณะที่ผลหม่อนแห้งประมาณ 9-15 กรัมจะมีปริมาณแอนโธไซยานินประมาณ 90-150 มิลลิกรัม 
โดยสารแอนโธไซยานินจะมีฤทธิ์ต้านอนมูลอิสระซึ่งเป็นเป็นปัจจัยที่สำคัญปัจจัยหนึ่งในการทำให้เกิดพยาธิสภาพต่อระบบประสาท
รวมทั้งทำให้เกิดการตายของเซลล์ประสาทในโรคสมองเสื่อม  โดยจะทำลายเซลล์ประสาทในสมองรวมทั้งบริเวณที่เกี่ยวข้องกับความจำ
เช่น ฮิปโปแคมปัส  ทำให้เกิดภาวะความจำบกพร่อง
    นักวิจัยของศูนย์วิจัยและพัฒนาการแพทย์ทางเลือกแบบบูรณาการได้ทำการศึกษาร่วมกับกรมหม่อนไหมในการศึกษาฤทธิ์
ของผลหม่อน พันธุ์เชียงใหม่พบว่าผลหม่อนสามารถเพิ่มการเรียนรู้และความจำได้ทั้งในภาวะสุขภาพดี
ภาวะสมองเสื่อมจากการติดแอลกอฮอล์เรื้อรัง3 และภาวะของสมองเสื่อมจากโรคหลอดเลือดสมอง (vascular dementia)4
โดยการทำงานของเอนไซม์อะเซทิลโคลิเนสเตอเรส (acetylcholinesterase; AChE) ที่ทำให้สารสื่อประสาทที่เกี่ยวข้องกับการเรียนรู้และความจำที่ชื่อ อะเซทิลโคลีน(acetylcholine; ACh) หมดฤทธิ์ และทำการศึกษาในแบบจำลองโรคหลอดเลือดสมองพบว่าผลหม่อนยังมีผลปกป้องสมอง ทำให้ปริมาตรสมองที่ขาดเลือดลดลงลด การตายของเซลล์ประสาทและเซลล์โคลิเนอร์จิกเพิ่มขึ้น ยับยั้งอนุมูลอิสระในสมองส่วนฮิปโปแคมปัสได้ดี
     นอกจากนั้นได้ทำการศึกษาผลหม่อนต่อภาวะต้อกระจกในการศึกษาเบื้องต้นพบว่าผลหม่อนสามารถลดภาวะต้อกระจกในสัตว์ทดลอง
ได้โดยผ่านกลไกการยับยั้งอนุมูลอิสระและยับยั้งเอนไซม์อัลโดสรีดักเตสซึ่งเป็นเอนไซม์ที่ทำหน้าเปลี่ยนกลูโคสไปเป็นสารซอร์บิทอล
ถ้าซอร์บิทอลเพิ่มมากขึ้นจะเป็นต้นเหตุทำให้เกิดต้อกระจก
     จากประโยชน์ที่มากมายของผลหม่อนถ้าคนไทยหันมารับประทานผลหม่อนมากขึ้นนอกจากจะเป็นการรักษาสุขภาพแบบง่ายๆ
ต้นทุนต่ำยังเป็นการช่วยเกษตรกรของประเทศไทยเองด้วย

 

เอกสารอ้างอิง

  1. ดนัย นาคประเสริฐ, พรรณนีย์ วิชชาชู  หม่อนรับประทานผล  [homepage] [2006,  November,17]

    Available from:  http://www.doa.go.th/public/plibai/plibai_46/may%2046/mulbery.html

  2. Kang TH., Hur J.Y., Kim H.B., Ryu J.H., Kim S.Y. 2006. Neuroprotective effects of the  cyanidin-3-O-β-d-glucopyranoside isolated from mulberry fruit against cerebralischemia. 
    Neuroscience Letters   391( 3), 122-126.
  3. Wattanathorn J, Phunchago N,  Muchimapura S, Thukhum-Mee W, Chaisiwamongkol K,  Kaewrueng W, Wongareonwanakij S. Mulberry Fruit Mitigates Alcohol Neurotoxicity and Memory Impairment Induced by Chronic Alcohol Intake. American Journal of Applied Sciences 2012; 9 (4): 484-491.
  4. Pratchaya K, Terdthai T, Jintanaporn W, Supaporn M, Wiroje K, and Sathaporn W. Mulberry Fruit Extract Protects against Memory Impairment and Hippocampal Damage in Animal Model of Vascular Dementia. Evid Based Complement Alternat Med.  Volume 2012 (2012), Article ID 263520, 9 pages.

 

     

Copyright © ICAM. All rights reserved.

ศูนย์วิจัยและพัฒนาการแพทย์ทางเลือกแบบบูรณาการ
Integrative Complementary Alternative Medicine Research Center
ภาควิชาสรีรวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น 40002