ศูนย์วิจัยและพัฒนาการแพทย์ทางเลือกแบบบูรณาการ
Faculty of Medicine, Khon Kaen University,Thailand
Home About us Staff News Contact Webboard Guest book
  • Neurological diseases
  • Psychological disorders
  • Diabetes mellitus
  • Muscle performance
  • Stress
  • Acupuncture
  • Dietary therapy
  • Aroma therapy
  NEWSLETTERS และ เกร็ดความรู้เพื่อสุขภาพ (All)
pdf

“ดักแด้ไหม” อาหารสุขภาพยุคใหม่

รศ.ดร.จินตนาภรณ์  วัฒนธร


     ทราบหรือไม่ว่า “ดักแด้ไหม ” ที่ชาวอีสานเราบริโภคกันนั้นกลายเป็นอาหารที่สำคัญของยุคอวกาศกันแล้ว1
เมื่อเร็วๆนี้มีรายงานว่าดักแด้ไหมได้กลายเป็นอาหารของนักบินอวกาศไปแล้ว เนื่องจากดักแด้ไหมเองนั้นอุดมด้วยโปรตีน
ที่เป็นประโยชน์ต่อร่างกาย นอกจากดักแด้ไหมจะถูกนำไปใช้เป็นอาหารที่ใช้ในการบริโภคทุกวันและอาหารสำหรับมนุษ์อวกาศแล้ว
ดักแด้ไหมยังถูกนำมาใช้เป็นอาหารสุขภาพแต่โบราณ ในประเทศจีนมีการนำดักแด้ไหมมาใช้เป็นสมุนไพรใช้บำรุงตับ ปอด 
ใช้ระงับอาการชัก  ทำให้สงบ  มีฤทธิ์ระงับอาการคัน อาการปวด2 ในประเทศอินเดียเองก็มีการนำดักแด้ไหมไปเป็นส่วนผสม
ของยาสมุนไพรรักษาความผิดปกติของหัวใจและหลอดเลือด3 ถึงแม้จะมีการกล่าวอ้างสรรพคุณของดักแด้ไหมกันอย่างมาก
แต่ข้อจำกัดที่สำคัญอย่างหนึ่งในการนำมาใช้เพื่อประโยชน์ด้านการสร้างเสริมสุขภาพและรักษาโรค
คือการขาดหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ มาสนับสนุนในเรื่องความปลอดภัยและสรรพคุณ สืบเนื่องจากการเป็นวัตถุดิบที่มีราคาไม่แพง และมากคุณค่าจึงมีการพยายามนำเอาดักแด้ไหมมาพัฒนาเป็นอาหารสุขภาพอย่างจริงจังโดยเน้นการประยุกต์ใช้ โดยอาศัยหลักฐานเชิงประจักษ์
      ข้อมูลจากการศึกษาวิจัยเมื่อเร็วๆนี้พบว่าดักแด้ไหมสามารถเพิ่มการเรียนรู้และความจำและสามารถป้องกันภาวะความจำบกพร่อง
ที่พบในโรคสมองเสื่อมหรืออัลไซม์เมอร์ (Alzheimer’s disease) ได้ มีรายงานว่าเมื่อนำดักแด้ไหมมาป้อนให้หนูแรทกินหนูแรท
จะมีความจำดีขึ้น และเมื่อป้อนดักแด้ไหมให้หนูแรทกิน 14 วันจากนั้นนำมาเหนี่ยวนำให้เกิดความจำบกพร่องโดยจำลองภาวะ
ที่พบในโรคสมองเสื่อมพบว่าหนูแรทที่ได้รับดักแด้ไหมจะมีความจำดีกว่าและมีการตายของเซลล์ประสาทในสมอง ส่วนฮิปโปแคมปัสซึ่งมีบทบาทสำคัญในการเรียนรู้และความจำน้อยกว่ากลุ่มที่ไม่ได้รับดักแด้ไหม4 นอกจากนั้นยังพบว่าดักแด้ไหม ยังสามารถป้องกันและลดอันตรายจากการทำลายสมองเนื่องจากโรคหลอดเลือดสมองและโรคพิษสุราเรื้อรังได้ อย่างไรก็ตามเนื่องจากการเก็บดักแด้ไหมไว้นานๆมักมีปัญหาเรื่องเกิดกลิ่นหืน ดังนั้นจึงมีการพัฒนาดักแด้ไหมให้อยู่ในรูปสารสกัด เพื่อพร้อมใช้ในการบริโภค
     สารสกัดดักแด้ไหมเองนั้นจะมีกรดอมิโนที่สำคัญจำนวนมาก5-7 นอกจากนั้นยังมีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ และปกป้องสมอง
มีรายงานว่าสารสกัดดักแด้ไหมสามารถปกป้องเซลล์ประสาทจากความเป็นพิษของสาร beta amyloid และ glutamate8,9
นอกจากนั้นยังมีฤทธ์เพิ่มการเรียนรู้และความจำในอาสาสมัคร8 งานวิจัยเบื้องต้นของนักวิจัยของ ศูนย์วิจัยและพัฒนาการแพทย์ทางเลือกแบบบูรณาการพบว่าสารสกัดดักแด้ไหมสามารถลดความบกพร่องทางสมอง ในแบบจำลองของภาวะออติสติกได้ ยิ่งไปกว่านั้นสารสกัดดักแด้ไหมยังมีฤทธิ์ลดโคเลสเตอรอลในกระแสเลือด ตลอดจนลดการเกิดหลอดเลือดตีบ (atherosclerotic plaque) มีฤทธิ์ลดถาวะเสื่อมสมรรถนะทางเพศที่เหนี่ยวนำ
โดยแอลกอฮอล์ โดยจะมีผลเพิ่มการทำงานของเอนไซม์ไนตริกออกไซด์ซินเธส (nitric oxide synthase) ที่ทำหน้าที่สร้างสารไนตริกออกไซด์ (nitric oxide) ทำให้หลอดเลือดที่องคชาติขยายตัว10
ดังนั้นจึงทำให้เพิ่มการแข็งตัวขององคชาติได้
     ดักแด้ไหมจึงไม่ใช่เพียงอาหารพื้นบ้านอีกต่อไปแต่กำลังจะกลายเป็นนวัตกรรมสุขภาพที่จะทำให้เราพึ่งพาตัวเองได้มากขึ้น
และยังอาจเป็นช่องทางสร้างรายได้ในเชิงพาณิชย์ในยุคที่เราจะก้าวเข้าสู่ประชาคมเอเซียนอีกด้วย

 

เอกสารอ้างอิง

  1. Yang Y, Tang L, Tong L, Liu H.  Silkworms culture as a source of protein for humans in space. Adv Space Res.2009; 43: 1236-1242.
  2. Dharmananda S.TOURETTE'S SYNDROME Potential Treatments with Chinese Medicine     [homepage] [2006, November,17] Available from: http://www.itmonline.org/arts/tourettes.htm
  3. Ali MM, Arumugam SBA.  Effect of crude extract of Bombyxmori cocoons in hyperlipidaemia and atherosclerosis.  J Ayurveda Integr Med. 2011; 2(2): 72–78.
  4. Wattanathorn, J., S. Muchimapura, A. Boosel, S. Kongpa and W. Kaewrueng et al., 2012. Silkworm pupae protect against Alzheimer’s disease. Am. J. Agric. Biol. Sci., 7: 330-336.
  5. Singh KC, Suryanarayna N. Eri pupae: A popular cuisine too. Indian Silk. 2003;41:57–58.
  6. Zhou J, Han DX. Proximate, amino acid and mineral composition of pupae of the silkworm Antheraeapernyi in China. J Food Compos Anal. 2006;19:850–853.
  7. Usub T, Lertsatitthanakorn C, Poomsa-ad N, Wiset L, Yang LF, Siriamornpun S. Experimental performance of a solar tunnel dryer for drying silkworm pupae. Biosyst Eng. 2008;101:209–216.
  8. Kim Dy., Kang YK., Lee MY., Lee KG., Yeo JH., Lee WK., Kim YS., Kim SS.  2005.   Neuroprotection and enhancement of memory by BF-7. J.Health Science 51(3): 317-324.
  9. Kim DK., Lee JY., Sung JJ., Kim ET., Kim YS., Kwon OS., Lee TJ., Kang YK.,Lee DY., Chung YS., Kim KY., Kim SS., Lee WB.  2004.  The role of BF-7 on enhancement of memory and cognitive function. Korean J.Anat. 37: 519-27.
  10. Oh HGLee HYKim JHKang YRMoon DISeo MYBack HIKim SYOh MRPark SHKim MGJeon JYShin SJRyu KSChae SWKim OPark JK. Effects of male silkworm pupa powder on the erectile dysfunction by chronic ethanol consumption in rats. Lab Anim Res. 2012; 28(2): 83-90.
     

Copyright © ICAM. All rights reserved.

ศูนย์วิจัยและพัฒนาการแพทย์ทางเลือกแบบบูรณาการ
Integrative Complementary Alternative Medicine Research Center
ภาควิชาสรีรวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น 40002